De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) komt van nature voor in Azië. Met een transport is de hoornaar een aantal jaren geleden in het zuiden van Europa aan land gekomen. In 2017 werd het eerste nest op Schouwen-Duiveland aangetroffen. In de jaren daarna hebben ze zich verder kunnen verspreiden en volgden er waarnemingen in Zuid-Holland, Noord-Brabant, Limburg, Gelderland en zelfs in Drenthe. Deze sterke uitbreiding, de bedreiging voor inheemse insecten en overlast voor de imkerij zorgden ervoor dat de soort nu voorkomt in Artikel 17 van de Invasieve Exotenverordening. Nederland is op basis van deze verordening verplicht de verspreiding van de Aziatische hoornaar tegen te gaan.
In dit artikel lees je waarom de Aziatische hoornaar een gevaar is voor de imkerij, fruitteelt en biodiversiteit. We beschrijven de levenscyclus van de hoornaar om het leven van de exoot beter te begrijpen. We beschrijven het verschil tussen een Europese hoornaar en Aziatische hoornaar, wat je moet doen als je een Aziatische hoornaar hebt gezien.
Gevaar voor imkerij, fruitteelt en biodiversiteit
De hoornaar heeft het onder andere voorzien op bijen. Dit is geen goed nieuws voor imkers. In tegenstelling tot wat beweerd wordt, is deze Aziatische soort weliswaar een hinderlijke bedreiging voor honingbijen, maar niet een indringer die hele volken uitroeit. We zullen ze echter steeds vaker bij onze bijenkasten zien jagen. De hoornaar speurt naar plekken waar veel insectenactiviteit is, en een of meerdere honingbijvolken op een bijenstand zijn daarbij favoriete doelwitten.
De Aziatische hoornaar vormt ook een bedreiging voor de fruitteelt. Naast het feit dat er minder bestuivers zijn om gewassen te bestuiven, vreet de Aziatische hoornaar ook aan de vruchten. Dit leidt tot onverkoopbaar fruit voor de telers.
Ten slotte vormt de Aziatische hoornaar een bedreiging voor de algehele biodiversiteit. Een volwassen nest kan tot wel 11 kilo insecten eten gedurende een levenscyclus (ongeveer 38% honingbijen, 30% vliegen, 20% sociale wespen en diverse andere soorten, afhankelijk van de locatie).
Levenscyclus van de Aziatische hoornaar
De levenscyclus van Aziatische hoornaars verloopt als volgt: Alleen bevruchte koninginnen overwinteren (1). In het voorjaar beginnen ze met het maken van een klein voorjaarsnest op een beschutte plek en leggen ze eitjes (2). Vervolgens komen de eerste werksters uit, die de koningin helpen bij het verder bouwen van het nest en het verzorgen van de larven, waardoor het nest sneller groeit (3). Wanneer het nest te klein wordt, verhuizen de hoornaars naar een zomernest dat meestal hoog in een boom te vinden is (4). De nesten worden groter en hebben een grotere voedselbehoefte, vooral honingbijen en sociale wespen staan op het menu (5, 6 en 7). Rond oktober vliegen de nieuwe koninginnen en mannetjes uit om te paren (8). Daarna sterft het nest uit en zoeken de koninginnen een plek om te overwinteren. Dit kan in de buurt van het oude nest zijn, maar ook honderd kilometer verderop.
Is een steek van een Aziatische hoornaar gevaarlijk?
In principe is een steek van een Aziatische hoornaar niet gevaarlijk, tenzij je allergisch bent. Neem bij allergie direct contact op met een arts. De kans dat een Aziatische hoornaar je steekt, is klein. In tegenstelling tot de ‘gewone’ wesp – Vespula Germanica – vliegt de Aziatische hoornaar doorgaans niet op menselijk voedsel af.
Een steek van de Aziatische hoornaar is pijnlijker dan een steek van een gewone wesp. Het wordt sterk afgeraden om een nest te benaderen. De Aziatische hoornaar kan zeer agressief reageren wanneer je een nest nadert.
Herkenning van de Aziatische hoornaar
De meest opvallende kenmerken waarmee de Aziatische hoornaar zich onderscheid van bijvoorbeeld de Europese soort zijn een zwart borststuk, gele poten en een duidelijk gele ring in het achterlijf. De Europese hoornaar heeft een rood borststuk en rode poten. Daarom gebruiken we de volgende vuistregel: Is het rood, maak het niet dood!
Blijf op de hoogte van onze blogs en meld je aan via deze Link
Bron:bijenhouders.nl