Wat een fascinerend, maar ook zorgwekkend verschijnsel: bijen die een andere bijenkast leegroven. Dit gedrag, bekend als roven, komt vaak voor wanneer er in de natuur weinig voedsel beschikbaar is. Bijen gaan dan op zoek naar alternatieve voedselbronnen en kunnen daarbij agressief worden tegenover andere bijenvolken. In deze blog wil ik dieper ingaan op waarom roven gebeurt, hoe het eruitziet, en wat imkers kunnen doen om hun bijenkasten te beschermen.
Wat is roven?
Roven is een survivalstrategie van bijen die voedsel te kort komen. Een bijenvolk kan besluiten de honingvoorraad van een ander volk aan te vallen om zo hun eigen overleving te garanderen. Vooral in de late zomer of vroege herfst, wanneer nectar schaarser wordt, neemt het risico op roven toe.
Hoe herken je een roofpartij?
Er zijn enkele duidelijke signalen waaraan je kunt zien dat er sprake is van roven:
- Veel activiteit bij de kast: Er zijn ongewoon veel bijen rond de ingang, vaak met een agressieve houding.
- Gevechten voor de ingang: Bijen vechten om binnen te komen en proberen de bijenkast te verdedigen.
- Dode bijen bij de ingang: Na gevechten blijven vaak dode bijen achter rond de kast.
Waarom gebeurt dit?
Bijen leven in kolonies die voortdurend moeten zorgen voor voedsel, vooral honing en stuifmeel, om de winter door te komen. Als de nectarbron opdroogt, zoals in een droge zomer of late herfst, raken bijen in paniek en gaan ze op zoek naar andere bronnen. Soms ruiken ze honing van een nabije kast en beginnen een poging om die voorraad over te nemen.
Wat kun je als imker doen?
- Verklein de ingang van de kast: Door de opening te verkleinen, kunnen bijen hun kast makkelijker verdedigen tegen indringers.
- Gebruik een vliegplank: Dit kan de verdediging versterken doordat de wachters een beter overzicht hebben.
- Voorkom de geur van honing: Laat geen honing of honingramen buiten de kast achter; de geur kan rovers aantrekken.
- Bied alternatief voedsel aan: Een suikerwateroplossing aan de bijen in de buurt geven kan hen helpen genoeg voedsel te vinden, zodat ze niet bij andere kasten hoeven te roven.
Wat gebeurt er na een succesvolle roof?
Als de rovers het volk weten te overmeesteren, raken de bewoners uitgeput, wat kan leiden tot de ondergang van het beroofde volk. In het ergste geval kunnen ook ziekteverwekkers overgedragen worden, zoals de varroamijt, die zich snel door bijenpopulaties kan verspreiden.
Conclusie
Roven is een natuurlijk fenomeen, maar het kan grote gevolgen hebben voor bijenvolken en de bijenteelt. Als imker is het belangrijk om op de hoogte te zijn van dit gedrag, de signalen te herkennen en actie te ondernemen om je bijenkasten te beschermen.